Vì sao không nên sử dụng AI để bỏ phiếu

David Gilbert Chính trị Ngày 3/11/2026, 09:45 Lý do không nên sử dụng AI để đưa ra quyết định bỏ phiếu Từ hiện tượng ảo giác thông tin đến thiên vị đảng phái, các chatbot trí tuệ nhân tạo như ChatGPT và Claude không mang lại sự hữu ích trong ngày bầu cử. Ảnh minh họa: Jobanny Cabrera; Getty Images Tải bình luận Lưu bài viếtLưu bài viết này Tải bình luận Lưu bài viếtLưu bài viết này Hôm nay, khi cử tri Mỹ đến các điểm bỏ phiếu, quyết định lựa chọn ứng cử viên của nhiều người đã chịu sự tác động từ các chatbot ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Theo số liệu từ Pew Research, khoảng 50% người trưởng thành tại Mỹ tham gia khảo sát gần đây từng sử dụng chatbot AI ít nhất một lần, và 8% cho biết đã sử dụng các công cụ này trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ để tìm kiếm thông tin về các ứng viên và chính sách. Tuy nhiên, phần lớn thông tin do các chatbot này cung cấp đã lỗi thời, bịa đặt (ảo giác AI) hoặc được trích xuất từ các trang mạng mang tính định kiến đảng phái. Ngay cả những chatbot được cho là mang tính trung lập như ChatGPT của OpenAI, Claude của Anthropic và Gemini của Google cũng bộc lộ nhiều hạn chế khi trả lời các câu hỏi về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Theo nghiên cứu của Forum AI, chỉ trong tuần qua, tính năng AI Mode của Google đã từ chối cung cấp kết quả bầu cử năm 2020, trong khi chatbot Gemini của hãng này lại thông báo hạn chót nộp đơn yêu cầu gửi phiếu bầu qua bưu điện tại bang Pennsylvania là ngày 3/11, thay vì hạn chót thực tế là ngày 27/10. Nghiên cứu của Forum AI cho thấy gần 40% câu trả lời liên quan đến bầu cử từ tất cả các chatbot phổ biến đều chứa ít nhất một lỗi sai sự thật. Hồi tháng 8, khi các nhà nghiên cứu của Forum AI đặt câu hỏi vì sao cử tri nên bỏ phiếu cho Hạ nghị sĩ Don Davis của bang North Carolina, Claude đã đưa ra phản hồi nhầm lẫn nhà lập pháp này với một “cựu giám đốc học khu” có cùng tên. Google và Anthropic không phản hồi các yêu cầu bình luận. OpenAI đã dẫn phóng viên WIRED đến bài viết trên trang nhật ký trực tuyến phác thảo phương thức tiếp cận của công ty đối với các cuộc bầu cử năm 2026. Một phần của vấn đề bắt nguồn từ việc các chatbot phụ thuộc vào nguồn dữ liệu trực tuyến ngày càng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Nghiên cứu của tổ chức NewsGuard chỉ ra rằng các chatbot phổ biến đã dẫn nguồn từ các trang mạng được gọi là “pink slime” (các trang tin ngụy tạo báo chí chính thống) trong gần 50% số lần phản hồi về các ứng viên và chính sách bầu cử giữa kỳ. Các trang “pink slime” có giao diện tương tự báo chí chính thống nhưng trên thực tế lại do các cá nhân, tổ chức chính trị hoặc nhóm tư tưởng tài trợ. Trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ, hàng loạt trang web dạng này tiếp tục xuất hiện và được các chatbot tiếp nhận dữ liệu. Theo NewsGuard, trường hợp vi phạm nghiêm trọng nhất là ChatGPT của OpenAI khi dẫn nguồn từ các trang “pink slime” trong hơn 70% lượt tìm kiếm; trong khi đó, chatbot Grok của xAI đạt kết quả tốt nhất khi chỉ dẫn nguồn từ các trang này trong 30% trường hợp. Bà Nina Jankowicz, Giám đốc điều hành American Sunlight Project và là cựu quan chức phụ trách chống thông tin sai lệch dưới chính quyền Tổng thống Biden, nhận định với WIRED: “Phần lớn người dân Mỹ chưa có sự chuẩn bị đầy đủ để tiếp cận một cuộc bầu cử trong kỷ nguyên AI thương mại. Một trong những vấn đề cốt lõi là giới lãnh đạo và các doanh nghiệp công nghệ đã cam kết quá mức về năng lực thực tế của AI. Mô hình này buộc phải tiếp nhận thông tin từ các nguồn dữ liệu bên ngoài, vốn thường không bảo đảm chất lượng. Do hoạt động theo cơ chế dự đoán, khi không có câu trả lời chính xác, hệ thống thường xuyên tự tạo ra thông tin sai lệch”.