Siêu máy tính thúc đẩy tham vọng AI của Hy Lạp

KINH TẾ Khám phá bên trong siêu máy tính thúc đẩy tham vọng AI của Hy Lạp Báo Kathimerini tìm hiểu hậu trường của Daedalus, ghi lại hành trình từ bản vẽ thiết kế đến khi lắp đặt tại một nhà máy điện cũ ở Lavrio Daedalus, trong phòng kính chuyên dụng, có khả năng thực hiện 86 triệu tỷ phép tính mỗi giây. Sofia Christou Ngày 30/10/2026 30/10/2026 • 17:09 Một nhà máy điện cũ tại Công viên Công nghệ và Văn hóa Lavrio ở phía đông nam Athens – từng là cơ sở phát điện lớn thứ hai của Hy Lạp – hiện là nơi đặt Daedalus, siêu máy tính quốc gia đầu tiên của nước này, được thiết kế để huấn luyện các mô hình tính toán. Từ mô phỏng khoa học và nghiên cứu các hiện tượng môi trường phức tạp đến phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Daedalus hướng tới việc cung cấp cho các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp Hy Lạp quyền tiếp cận các tài nguyên điện toán hiệu năng cao mà cho đến gần đây chỉ có thể tìm kiếm ở nước ngoài. Báo Kathimerini đã đến thăm cơ sở này và trao đổi với Giáo sư Nectarios Koziris, chuyên gia hệ thống máy tính tại Đại học Kỹ thuật Quốc gia Athens (NTUA) kiêm đại diện quốc gia của Hy Lạp tại Liên doanh Điện toán Hiệu năng cao châu Âu (EuroHPC JU); cùng ông Dimitris Katsianis, Phó Chủ tịch GRNET (Cơ sở hạ tầng Nghiên cứu và Công nghệ Quốc gia Hy Lạp) kiêm trợ lý giáo sư tại Đại học Athens. Các chuyên gia đã giải thích về thông số kỹ thuật, năng lực của siêu máy tính cũng như những thách thức phía trước sau quá trình lắp đặt. “Những hệ thống này được ví như xe đua Công thức 1 của lĩnh vực điện toán”, ông Koziris chia sẻ với Kathimerini, đồng thời cho biết ý tưởng về Daedalus được hình thành từ năm 2020, xuất phát từ mong muốn xây dựng một siêu máy tính lọt vào nhóm năm hoặc sáu hệ thống mạnh nhất châu Âu. Daedalus có thể thực hiện 85,69 triệu tỷ phép tính mỗi giây. Để dễ hình dung, một người thực hiện một phép tính mỗi giây sẽ cần 2,7 tỷ năm để hoàn thành khối lượng công việc mà Daedalus có thể xử lý chỉ trong một giây. Khác với máy tính thông thường, hệ thống này có thể xử lý lượng dữ liệu khổng lồ và giải quyết các bài toán phức tạp vốn đòi hỏi nhiều thời gian hoặc tài nguyên tính toán hơn rất nhiều trên các hệ thống nhỏ hơn. Daedalus trong quá trình lắp đặt. Cấu trúc khung đỡ kim loại được thiết kế để chịu tải hơn 100 tấn. “Khi thiết kế một sản phẩm mới, từ vật dụng đơn giản bằng thủy tinh đến phương tiện phức tạp như máy bay hay ô tô, chúng ta có thể tạo mô hình máy tính và mô phỏng hiệu suất hoạt động, thay vì tốn thời gian và kinh phí để chế tạo và thử nghiệm nguyên mẫu vật lý. Một siêu máy tính có thể đẩy nhanh đáng kể quy trình phát triển này”, ông Koziris giải thích. Tuy nhiên, phạm vi ứng dụng của hệ thống này vượt xa lĩnh vực công nghiệp. Theo ông Katsianis, các nhà hóa học, nhà sinh học, doanh nghiệp khởi nghiệp, bác sĩ và nhà nghiên cứu dược phẩm có thể sử dụng các mô hình tính toán để nghiên cứu những quá trình sinh học phức tạp cũng như tìm hiểu cơ chế hoạt động của các phân tử và protein. Một ứng dụng khác là nghiên cứu các hiện tượng môi trường. Daedalus có thể hỗ trợ các mô hình mô phỏng sự hình thành và diễn biến của các hình thái thời tiết, giúp các nhà nghiên cứu phát triển các công cụ dự báo. "Khó có thể lường trước trí tuệ Hy Lạp và tài năng của các nhà nghiên cứu chúng tôi có thể đạt được những gì với các công cụ như thế này. Tôi thực sự tin tưởng và kỳ vọng rằng cộng đồng chuyên gia mà chúng ta đang xây dựng, cùng với tri thức và kỹ năng họ tích lũy được trong những năm tới, sẽ giúp chúng tôi hoàn thành những mục tiêu lớn", ông Koziris nói thêm. Ông cho biết các sinh viên tốt nghiệp Đại học Kỹ thuật Quốc gia Athens không chỉ có cơ hội làm việc với Daedalus mà còn tham gia thiết kế một phần hệ thống của siêu máy tính này. Dimitris Katsianis, Phó Chủ tịch GRNET kiêm Trợ lý Giáo sư tại Đại học Athens. Tại thị trấn cảng Lavrio, Daedalus được lắp đặt trong một tòa nhà vốn được thiết kế cho nhà máy điện. Từng là nơi đặt các nồi hơi cùng máy móc công nghiệp và hiện vẫn còn một cần trục trên cao cỡ lớn, một gian phòng vách kính đã được xây dựng để đặt siêu máy tính cùng các thiết bị phục vụ vận hành và làm mát. Với tổng kinh phí 58,9 triệu euro và hiệu năng đo được đạt 85,69 petaflops, siêu máy tính của Hy Lạp xếp thứ 31 toàn cầu trong danh sách TOP500 siêu máy tính mạnh nhất thế giới. Bản thân việc lắp đặt siêu máy tính đã là một thành tựu kỹ thuật lớn, đòi hỏi hạ tầng được thiết kế riêng biệt. "Chúng tôi phải tính toán đến khả năng chịu lực của kết cấu. Hệ thống kết cấu đỡ bên trong gian phòng vách kính, cùng hệ thống ống kim loại, có thể chịu tải hơn 100 tấn", ông Katsianis cho biết. Việc lựa chọn hệ thống làm mát cũng có tầm quan trọng tương tự. Daedalus ứng dụng công nghệ làm mát bằng chất lỏng trực tiếp, giúp giải nhiệt từ các linh kiện tính toán hiệu quả hơn và giảm lượng điện năng cần thiết để duy trì nhiệt độ vận hành. Đối với ông Koziris, địa điểm này tượng trưng cho sự giao thoa giữa các thời kỳ công nghệ. "Về bản chất, đây là nơi kết nối Cách mạng Công nghiệp lần thứ hai với Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư, đồng thời mang mối liên hệ biểu tượng với Daedalus trong thần thoại Hy Lạp. Daedalus là kiến trúc sư và kỹ sư thời cổ đại, người không ngừng phát minh ra những điều mới mẻ. Và cỗ máy Daedalus mới này là công cụ mà chúng tôi tin rằng sẽ hỗ trợ các nhà nghiên cứu tạo ra những phát kiến trong thế kỷ 21", ông chia sẻ. Nectarios Koziris, Giáo sư hệ thống máy tính tại Đại học Kỹ thuật Quốc gia Athens kiêm đại diện quốc gia của Hy Lạp tại EuroHPC. Thách thức bắt đầu từ đây Thách thức hiện nay là bảo đảm Daedalus được giới nghiên cứu và giới học thuật khai thác tối đa, đào tạo thế hệ nhà khoa học mới có đủ năng lực làm việc với hệ thống, đồng thời duy trì công tác hỗ trợ và nâng cấp liên tục trong bối cảnh công nghệ phát triển với tốc độ nhanh chóng. "Một khoản đầu tư đơn lẻ là chưa đủ. Điều quan trọng là cam kết nhất quán, có hệ thống nhằm phát huy khoản đầu tư đó, đồng thời phát triển và nâng cấp cơ sở hạ tầng trong dài hạn. Đây là một cuộc chạy marathon", ông Koziris khẳng định. Bộ trưởng Quản trị số Dimitris Papastergiou cũng rất mong đợi được thấy Daedalus được