Sau Anthropic, OpenAI nộp hồ sơ IPO một cách kín đáo

Ngày 16/12, OpenAI, nhà sản xuất ChatGPT, thông báo đã nộp hồ sơ đăng ký chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) một cách bảo mật. Hồ sơ này được nộp chỉ hơn một tuần sau khi đối thủ chính của OpenAI là Anthropic cũng nộp hồ sơ IPO, làm tăng thêm tính cạnh tranh giữa hai công ty AI này. OpenAI, công ty được định giá 852 tỷ USD sau vòng gọi vốn gần đây nhất, đã gửi bản dự thảo tuyên bố đăng ký tới Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) cho một đợt IPO dự kiến. Công ty không công bố số lượng cổ phiếu hay mức giá cụ thể. Việc nộp hồ sơ này là tín hiệu mới nhất cho thấy năm 2026 sẽ là một năm bùng nổ đối với thị trường chứng khoán. SpaceX cũng dự kiến ra mắt với mức định giá 1.750 tỷ USD, đồng nghĩa với việc ba trong số các công ty công nghệ được theo dõi chặt chẽ nhất có thể cùng niêm yết công khai trong vòng vài tháng – một sự tập trung các đợt chào bán có tính rủi ro cao mà thị trường chưa từng chứng kiến trong một thế hệ. OpenAI đang gấp rút IPO ngay cả khi gần đây công ty đã bỏ lỡ các mục tiêu về người dùng mới và doanh thu, theo The Wall Street Journal. Giám đốc tài chính của OpenAI, Sarah Friar, được cho là đã bày tỏ lo ngại rằng OpenAI có thể không đủ khả năng chi trả cho việc vận hành các trung tâm dữ liệu khổng lồ của mình. Và mức chi tiêu này dường như là rất lớn. Cuối tháng 3, OpenAI đã huy động được 122 tỷ USD trong vòng gọi vốn lớn nhất lịch sử Thung lũng Silicon – trong đó 3 tỷ USD đến trực tiếp từ các nhà đầu tư cá nhân thông qua các kênh ngân hàng. Tuy nhiên, công ty dự kiến sẽ chi khoảng số tiền tương tự cho năng lực tính toán phục vụ nghiên cứu AI vào năm 2028, và dự kiến lỗ 85 tỷ USD trong năm đó ngay cả sau khi doanh số tăng gấp đôi so với năm trước, theo The Wall Street Journal. Để dễ hình dung: OpenAI đang yêu cầu các nhà đầu tư trên thị trường công chúng mua vào một doanh nghiệp mà theo dự báo của chính công ty, sẽ không tạo ra nhiều tiền mặt hơn số tiền chi tiêu trong ít nhất bốn năm nữa. SpaceX cung cấp một dữ liệu song song. Chi tiêu cho AI của công ty này, mặc dù không lớn bằng, nhưng minh họa cách chi phí để đào tạo các mô hình ngôn ngữ lớn có thể vượt quá doanh thu mà các mô hình đó tạo ra – một thách thức cấu trúc mà toàn bộ ngành đang phải đối mặt, và là điều mà các nhà đầu tư trên thị trường công chúng sẽ phải định giá. Mặt khác, Anthropic đã cung cấp cho các nhà đầu tư một bức tranh tài chính lạc quan hơn nhiều, cho biết công ty đang tiến gần đến việc đạt được lợi nhuận quý đầu tiên. Mặc dù vậy, với vòng gọi vốn gần đây trị giá 65 tỷ USD và khoản nợ 36 tỷ USD dành cho chip có thể sắp tới, tốc độ đốt tiền của Anthropic không hề khiêm tốn. Việc nộp hồ sơ IPO bảo mật cho phép OpenAI bắt đầu chuẩn bị cho đợt chào bán công khai mà không phải công khai chi tiết thông tin tài chính hoặc rủi ro kinh doanh, đó là lý do tại sao công ty chưa công bố giá cổ phiếu hoặc số tiền dự kiến huy động. Tuy nhiên, thị trường thứ cấp cung cấp một cái nhìn thoáng qua về mức giá mà các nhà đầu tư sẵn sàng trả. Anthropic gần đây đã tăng vọt lên mức định giá 1.000 tỷ USD trên Forge Global, một nền tảng thị trường thứ cấp dành cho nhà đầu tư cá nhân, vượt qua OpenAI, công ty được ghi nhận ở mức khoảng 880 tỷ USD vào tháng 4. David Shapiro, người sáng lập và Giám đốc điều hành của OpenVC và là người giám sát Chỉ số NYSE OpenVC 500, theo dõi các công ty công khai và tư nhân lớn nhất tại Hoa Kỳ, cho biết tốc độ tăng giá của Anthropic vượt xa OpenAI trong năm nay – 123% tính từ đầu năm so với 11,3% của OpenAI. Mặc dù vậy, bất chấp sự tăng trưởng rõ rệt của Anthropic, OpenAI không thiếu sự quan tâm từ thị trường thứ cấp. Ông Shapiro nhận định với TechCrunch: “Từ góc độ nhà đầu tư thứ cấp, OpenAI đã chiếm một phần đáng kể trong định giá của công ty. Chúng tôi chưa thấy OpenAI sụt giảm hay bất kỳ điều gì tương tự, và định giá vẫn thành công vượt bậc, theo chỉ số”. Ông nói thêm rằng cổ phiếu của OpenAI trên thị trường thứ cấp “đã tăng nhẹ trong vài ngày qua, cho thấy các nhà đầu tư có thể đang định giá cả hai công ty là ‘những người chiến thắng kép’ trong cuộc đua LLM (mô hình ngôn ngữ lớn) rộng lớn hơn”. Tuy nhiên, cuộc đua để niêm yết công khai trước là một mối lo ngại thực sự. Các chuyên gia cho rằng công ty nào ra mắt trước có thể sẽ thu hút được nhiều vốn hơn trong bối cảnh nguồn vốn cho các công ty AI ngày càng khan hiếm – phần lớn trong số đó có thể đã được SpaceX hấp thụ, công ty dự kiến sẽ IPO đầu tiên trong số ba công ty. Ngoài ra, theo một báo cáo gần đây của PitchBook, các công bố hồ sơ của Anthropic sẽ thiết lập một mức định giá tham chiếu, hạn chế cách OpenAI có thể định giá đợt chào bán của mình khi nộp hồ sơ. Báo cáo này cũng mô tả OpenAI là công ty bị định giá quá cao so với các yếu tố cơ bản. Nói cách khác, nếu Anthropic định giá thận trọng, con đường đạt được định giá mục tiêu của OpenAI sẽ khó khăn hơn. OpenAI, được thành lập vào năm 2015 với tư cách là một phòng thí nghiệm nghiên cứu phi lợi nhuận, đã làm thay đổi thế giới AI khi phát hành ChatGPT vào năm 2022, tạo ra một làn sóng tiến bộ về mô hình ngôn ngữ lớn trên toàn ngành. Mặc dù OpenAI đã mở rộng sản phẩm của mình để phục vụ khách hàng doanh nghiệp và chính phủ, công ty này có danh tiếng mạnh mẽ là tập trung vào người tiêu dùng hơn so với đối thủ Anthropic. Công ty đã đạt được quy mô thực sự, với khoảng 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần. Đợt IPO diễn ra sau những cuộc đấu tranh nội bộ đáng kể trong công ty. Năm 2022, hội đồng quản trị của OpenAI đã sa thải ông Altman vì lý do thiếu minh bạch và lo ngại về việc liệu ông có cam kết với sứ mệnh mang lại lợi ích cho toàn nhân loại của công ty hay không. Ông Altman nhanh chóng được phục chức, và các thành viên hội đồng quản trị liên quan đến cuộc đảo chính, bao gồm cả đồng sáng lập Ilya Sutskever, đã rời đi ngay sau đó. Sự việc này đã đặt ra những câu hỏi về quản trị chưa bao giờ được giải quyết hoàn toàn và các nhà đầu tư công chúng tiềm năng có thể sẽ xem xét kỹ lưỡng. Gần đây hơn, OpenAI đã phải đối mặt với một số vụ kiện, bao gồm một vụ kiện gần đây từ bang Florida cáo buộc công ty và ông Altman gây hại cho trẻ em bằng cách cung cấp thông tin cho những kẻ xả súng trường học, đưa ra hướng dẫn về hành vi tự gây hại và thúc đẩy chứng nghiện ở người dùng trẻ tuổi. Đơn khiếu nại của Florida bổ sung vào danh sách dài các vụ kiện chống lại OpenAI và các nhà sản xuất chatbot khác sau các trường hợp người dùng bị ảo tưởng, tự gây hại, tự tử và các sự kiện gây thương vong hàng loạt. Tháng trước, OpenAI đã thắng kiện sau khi đồng sáng lập và đối thủ