Mã độc đánh cắp thông tin mới đáng lo ngại sử dụng AI để 'tự động thu thập dữ liệu cá nhân' của nạn nhân

Lily Hay Newman, Matt Burgess An ninh mạng Ngày 31/10/2026, 8:00 Mã độc đánh cắp thông tin mới sử dụng AI để tự động lập hồ sơ nạn nhân Được đặt tên là “Volta-Autodoxer”, biến thể mã độc mới bị phát hiện sử dụng các công cụ AI để thu thập lượng lớn dữ liệu về nạn nhân, từ thông tin đăng nhập, số thẻ tín dụng cho đến các phiên hoạt động trên Discord và hóa đơn UberEats. Ảnh minh họa: WIRED STAFF; Getty Images CommentLoader Lưu bài viết CommentLoader Lưu bài viết Chào mừng độc giả đến với Kernel Panic, bản tin hằng tuần của Lily Hay Newman và Matt Burgess cập nhật thông tin chuyên sâu về lĩnh vực quyền riêng tư và an ninh kỹ thuật số. Để nhận bản tin qua thư điện tử mỗi tuần, hãy đăng ký tại đây. Nghiên cứu mới được chia sẻ độc quyền với Kernel Panic cho thấy tin tặc đã bắt đầu tích hợp các tính năng AI vào một biến thể mã độc đánh cắp thông tin (infostealer) mới. Cơ chế này cho phép hệ thống tự động lập hồ sơ nạn nhân, đồng thời nhanh chóng xác định các mục tiêu có giá trị cao nhất cùng thông tin liên quan. Được đặt tên là “Volta-Autodoxer” dựa trên cách mã độc này tự định danh nội bộ, phát hiện của các nhà nghiên cứu thuộc Cisco Talos đã làm sáng tỏ phương thức các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) thương mại đang bị lợi dụng để mở rộng và nâng cao năng lực của các loại mã độc truyền thống. Thường ẩn giấu trong các phần mềm giả mạo, mã độc đánh cắp thông tin được thiết kế đúng như tên gọi, chuyên thu thập tên người dùng, mật khẩu, mã xác thực (token), tệp cookie, dữ liệu thẻ tín dụng và nhiều thông tin khác từ các thiết bị bị xâm nhập. Nhiều vụ rò rỉ dữ liệu lớn nhất trong những năm gần đây — từ các vụ tấn công diện rộng liên quan đến nền tảng Snowflake nhắm vào AT&T và Ticketmaster, cho đến vụ đánh cắp một terabyte dữ liệu của Disney — đều bắt nguồn từ việc tin tặc truy cập mục tiêu bằng thông tin đăng nhập do mã độc đánh cắp thông tin thu thập. Nhìn chung, loại mã độc này đã được sử dụng để đánh cắp hàng trăm triệu thông tin đăng nhập trong những năm qua. “Volta là một mã độc đánh cắp thông tin tương đối hoàn thiện. Mã độc này thu thập dữ liệu trên phạm vi rất rộng”, ông Ryan Fetterman, nhà nghiên cứu an ninh mạng tại Cisco Talos cho biết. “Nó tổng hợp toàn bộ các dữ liệu đó lại để tạo thành một hồ sơ hoàn chỉnh và gửi tới một số mô hình LLM. Mã độc yêu cầu mô hình đóng vai trò như một chuyên viên phân tích tình báo, từ đó đưa ra đánh giá có cấu trúc và có trích dẫn dữ liệu về nạn nhân. Cơ chế này hoạt động tương tự chức năng phân tích và phân loại mức độ ưu tiên”. Cisco Talos đã phát hiện mã độc này bằng CAIRN, khung phân tích mới được xây dựng nhằm nhận diện các công cụ tấn công mạng có tích hợp năng lực AI. Ông Fetterman lưu ý rằng Cisco Talos chưa theo dõi được liệu Volta đã được triển khai trên thực tế hay chưa. Các tính năng đánh cắp thông tin truyền thống của Volta có hiệu suất cao và dường như nhắm vào nhóm người dùng mạng trẻ tuổi có mức độ hoạt động trực tuyến dày đặc. Mã độc này quét tìm mật khẩu lưu trữ trong trình duyệt, mã Microsoft OAuth token, cookie, thẻ thanh toán, chuỗi ký tự khôi phục ví tiền mã hóa, cũng như các phiên hoạt động trên Discord, Telegram, Steam và Roblox. Sau đó, mã độc thực hiện đợt quét thứ hai sâu hơn dựa trên kết quả thu thập ban đầu. Bằng cách rà soát tài khoản Gmail hoặc tài khoản trung tâm khác của mục tiêu, Volta xây dựng bức tranh toàn diện hơn về nạn nhân, vị trí địa lý và thói quen sinh hoạt của họ thông qua các dữ liệu như hóa đơn và lịch sử đặt hàng từ các dịch vụ bao gồm UberEats và DoorDash. Sau khi hoàn tất các bước trên, mã độc sẽ chuyển dữ liệu thu thập được vào các công cụ AI để phân tích thông qua OpenRouter, một dịch vụ cho phép gửi câu lệnh (prompt) tới nhiều nhà cung cấp AI khác nhau. Theo mặc định, Volta gửi yêu cầu tới mô hình Claude Opus 4.6 của Anthropic. Tuy nhiên, dường như đã lường trước khả năng các rào cản kiểm duyệt của mô hình có thể ngăn chặn hoạt động này, Volta được thiết kế với các phương án dự phòng chuyển sang mô hình trọng số mở Moonshot AI Kimi K2 của Trung Quốc và, nếu phương án này thất bại, sẽ chuyển tiếp sang Gemini 2.5 Flash của Google. Việc thiết lập các phương án dự phòng và tận dụng các mô hình thế hệ cũ nhằm tối ưu chi phí là thủ đoạn phổ biến của các đối tượng tấn công. Những kẻ tạo ra Volta đã đính kèm một câu lệnh dài 240 từ, bao gồm các gạch đầu dòng và danh sách đánh số, làm chỉ dẫn cho bất kỳ LLM nào thực hiện phân tích dữ liệu đã thu thập. Câu lệnh của Volta nêu rõ: “Bạn là một chuyên viên phân tích tình báo kỹ thuật số đang soạn thảo bản đánh giá mục tiêu từ một tập hợp chứng cứ có cấu trúc”. Câu lệnh này yêu cầu chatbot lập một “bản tóm tắt tổng quan” về đối tượng, thông tin chi tiết về công việc, “giá trị tài sản của đối tượng”, cùng một bản tóm tắt về “năng lực bảo mật thông tin vận hành (opsec) của đối tượng”. Lệnh này cũng yêu cầu chatbot “xâu chuỗi các mối liên hệ trên nhiều trường dữ liệu”, đơn cử như việc kiểm tra xem mật khẩu Wi-Fi của một người có trùng với họ của người đó hay không. Câu lệnh nhấn mạnh: “Hãy đi sâu, không đi rộng”. Chuyên gia Fetterman cho biết: “Câu lệnh được thiết kế khá kỹ lưỡng nhằm tránh để lộ dấu hiệu độc hại công khai. Tuy nhiên, họ đã tính đến khả năng bị mô hình từ chối xử lý ngay từ yêu cầu đầu tiên. Do đó, họ xây dựng cơ chế chuyển đổi dự phòng tuần tự sang các mô hình có độ kiểm duyệt lỏng hơn. Bên cạnh đó, mã độc này vẫn có khả năng hoạt động độc lập mà không cần đến AI. Việc tích hợp các lệnh gọi AI là tính năng nâng cao, nhưng mã độc vẫn có thể vận hành bình thường mà không cần yếu tố này”. Trong khi một số tội phạm mạng cấp thấp và các đối tượng lừa đảo phàn nàn về tình trạng nội dung AI rác tràn ngập các diễn đàn tội phạm mạng, các nhà nghiên cứu bảo mật lại ngày càng phát hiện nhiều tin tặc sử dụng LLM cho các tác vụ lập trình hoặc phân tích kho dữ liệu bị đánh cắp. Điển hình như các nhà nghiên cứu tại công ty tình báo về mối đe dọa an ninh mạng Crowdstrike gần đây đã chia sẻ với WIRED rằng họ ghi nhận 4 nhóm tin tặc riêng biệt với các mức độ tinh vi khác nhau—sử dụng tiếng Trung, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Anh, tiếng Indonesia và tiếng Nga—đang dùng các công cụ AI để xâm nhập hàng chục mục tiêu trên toàn cầu, bao gồm các cơ quan chính phủ và các doanh nghiệp trong lĩnh vực y tế, bán lẻ và du lịch. Chuyên gia Fetterman của Cisco nhận định Volta có một số dấu hiệu cho thấy công cụ này có thể được chế tạo để bán cho nhiều đối tượng tấn công khác nhau, thay vì phục vụ riêng cho chiến dịch của một nhóm cụ thể. Dù bản chất cốt lõi của mã độc này vẫn là một phần mềm đánh cắp thông tin (infostealer) truyền thống, việc mở rộng tích hợp AI là dấu hiệu báo trước các hoạt động xâm nhập thậm chí còn nguy hiểm và tinh vi hơn trong tương lai. “Nếu có thể nhận diện các mục tiêu có giá trị cao nhanh hơn, kẻ tấn công sẽ có nhiều cơ hội hơn để sử dụng thông tin đăng nhập hoặc xác thực bằng các mã token bị đánh cắp, so với việc phải tự phân loại thủ công”, ông Fetterman chia sẻ, khi đề cập đến thực tế là các token xác thực đều có thời hạn và mật khẩu có thể bị thay đổi. “Chúng tôi đang chứng kiến