Kế hoạch 500 tỷ USD mới của Nvidia tiềm ẩn rủi ro nhưng đầy đột phá, đặc biệt đối với các GPU đã cũ.

Tuần này, Nvidia thông báo các quỹ Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs và KKR sẵn sàng cam kết lên tới 500 tỷ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI. Con số ấn tượng này đã thu hút nhiều sự chú ý, nhưng câu chuyện lớn hơn là nỗ lực của Nvidia nhằm tạo ra một thị trường thứ cấp cho các GPU đã qua sử dụng. Để thuyết phục các công ty tài chính lớn này, Nvidia đã đồng ý bảo lãnh bằng chính nguồn vốn của mình, đảm bảo rằng các chip của hãng được sử dụng làm tài sản thế chấp trong các giao dịch này sẽ giữ được giá trị. Nhiều ý kiến đã nhận xét về sự bất thường, thông minh và rủi ro của kế hoạch này. Kế hoạch này hội tụ tất cả những yếu tố đó. Thị trường trái phiếu đã trở nên lo ngại đến mức Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang phải lên nền tảng X và các kênh truyền hình kinh doanh để giải thích rõ hơn về việc rủi ro của Nvidia sẽ được hạn chế như thế nào. Tuy nhiên, ẩn dưới các động thái tài chính nhằm cấp vốn cho các trung tâm dữ liệu AI (và duy trì doanh thu cho Nvidia) là một điều gì đó có lẽ thú vị hơn nhiều đối với các công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp: ông Huang muốn đảm bảo một hệ sinh thái phần cứng AI đã qua sử dụng phát triển mạnh mẽ, giúp duy trì nhu cầu đối với phần cứng Nvidia khi chúng cũ đi. Cụ thể, Nvidia cam kết rằng nếu các GPU được sử dụng làm tài sản thế chấp không giữ được giá trị như kỳ vọng, công ty sẽ bù đắp tới 25% khoản chênh lệch. Do đó, nếu chủ sở hữu trung tâm dữ liệu vỡ nợ khoản vay và bên cho vay phải thanh lý, nhưng các chip không đạt được mức giá như sổ sách ghi nhận, Nvidia sẽ góp phần bù đắp. Phần rủi ro đối với Nvidia là điều này tạo ra thứ mà các nhà tài chính gọi là rủi ro "ngược chiều" (wrong way risk). Tức là, nghĩa vụ của Nvidia sẽ tăng lên khi nhu cầu suy yếu. Nếu điều đó xảy ra, doanh thu của hãng cũng có khả năng bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, kế hoạch này khác biệt một cách có chủ đích so với sự so sánh với Lucent Technologies mà một số người đã đưa ra. Lucent là nhà cung cấp thiết bị viễn thông đã thăng trầm cùng bong bóng dotcom sau khi cho khách hàng vay tiền để mua sản phẩm của mình. Ông Huang biết rằng sự so sánh với Lucent là một cái bóng bao trùm lên Nvidia. Và đó không phải là một sự so sánh không công bằng. Nvidia chắc chắn đã cam kết hàng tỷ USD cho những người mua chip của mình, bao gồm các phòng thí nghiệm AI tiên phong như OpenAI và Anthropic, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới nổi như CoreWeave (đơn vị tiên phong sử dụng chip Nvidia làm tài sản thế chấp), cũng như Nebius, Firmus và Lambda. Bloomberg đã tính toán rằng hãng cũng đang thực hiện các giao dịch luân chuyển trị giá 750 tỷ USD khác trong mùa hè này. "Đây có phải là tài trợ luân chuyển không?", ông Huang viết trên X về kế hoạch mới. "Sáng kiến này được thiết kế để giải quyết mối lo ngại đó. Chúng tôi đang đưa nguồn vốn thể chế độc lập, dài hạn vào thị trường hạ tầng AI." Điều đó là đúng. Không giống như Lucent, Nvidia đang kêu gọi các bên khác gánh vác phần lớn vốn và rủi ro, chỉ bằng cách đồng ý bảo vệ một phần giá trị chip của mình trong tương lai. Nếu kế hoạch này thành công, Nvidia sẽ tìm được các nguồn vốn mới cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI, sau khi nhiều phương pháp truyền thống đã bắt đầu cạn kiệt. Ví dụ, một số nhà cung cấp dịch vụ siêu quy mô đã gánh nhiều khoản nợ (như Oracle), phát hành các đợt cổ phiếu mới (Google) và đốt nhiều tiền mặt (Meta). Tình hình đã trở nên khó khăn đến mức Giám đốc điều hành Microsoft Satya Nadella gần đây đã giới thiệu cuốn sách "1873" trong cuộc họp báo cáo thu nhập gần đây nhất của mình. Cuốn sách này nói về kỹ thuật tài chính thời kỳ đường sắt đã gây ra sự sụp đổ của nền kinh tế quốc gia. Rủi ro là sự bùng nổ AI hiện nay, khi nhu cầu vượt xa năng lực cung ứng, có thể không kéo dài thêm nữa. Điều gì sẽ xảy ra nếu các doanh nghiệp và người tiêu dùng tiết chế việc sử dụng AI, thay vì đang ở giai đoạn đầu? Hoặc các công nghệ mới xuất hiện làm cho cơ sở hạ tầng hiện có hiệu quả hơn và/hoặc toàn bộ cơ sở hạ tầng AI hiện nay trở nên lỗi thời? Khi đó, giống như rất nhiều chiếc roi ngựa trở nên vô dụng trước sự xuất hiện của ô tô (theo lời của Lawrence Garfield do Danny Devito thủ vai), nhu cầu sẽ cạn kiệt và mọi thứ sụp đổ. Tuy nhiên, ông Huang lập luận rằng điều đó sẽ không xảy ra bằng cách đưa ra tầm nhìn về AI như một "cơ sở hạ tầng có thể đầu tư" dài hạn, theo cách ông mô tả. Điều này khiến các máy chủ AI của ông, mà ông gọi là "nhà máy AI", giống như đường sắt hoặc hãng hàng không hơn là những tài sản nhanh chóng mất giá như máy tính cá nhân. Ông cam kết: "Khi nhu cầu thay đổi, nhà máy có thể được sử dụng bởi một khách hàng khác, một nhà cung cấp dịch vụ đám mây khác hoặc một nhà điều hành khác. Hệ sinh thái rộng lớn này mang lại cho điện toán NVIDIA một thị trường sâu rộng gồm những người dùng và đối tác tiềm năng, giúp bảo vệ giá trị còn lại." Trong tương lai đó, Nvidia quan tâm đến kiến trúc cũ cũng như các chip mới. Và có lẽ các công ty khởi nghiệp, doanh nghiệp, thậm chí các nhà nghiên cứu sẽ khai thác nhiều loại phần cứng hơn, mỗi loại được điều chỉnh cho các nhu cầu AI khác nhau, giống như họ đang bắt đầu lựa chọn các mô hình mã nguồn mở giá cả phải chăng bên cạnh các lựa chọn tiên tiến. Với vị thế là ông hoàng AI, Nvidia có quyền lực và cơ hội để biến điều đó thành hiện thực.