Giới chức Anh từng nhận định AI sẽ đóng góp 400 tỷ bảng Anh cho nền kinh tế. Con số này chủ yếu do Google đưa ra

Ben Gartside Kinh doanh Ngày 04/11/2026, 08:49 Giới chức Anh từng tuyên bố AI sẽ đóng góp 400 tỷ bảng cho nền kinh tế. Con số này chủ yếu xuất phát từ Google Bộ trưởng phụ trách AI thừa nhận ước tính thực tế chưa bằng một phần ba mức nêu trên. Giới nghiên cứu cho rằng nguyên nhân do tốc độ ứng dụng công nghệ tại nước này còn chậm Ảnh: Chris J Ratcliffe/Reuters CommentLoader Lưu bài viết CommentLoader Lưu bài viết Trong hai năm qua, Chính phủ Anh liên tục thông tin tới công chúng rằng nền kinh tế nước này có thể nhận được cú hích trị giá 400 tỷ bảng nhờ AI. Đây là con số nhằm xoa dịu những lo ngại rằng công nghệ này có thể gây ra làn sóng mất việc làm diện rộng, thậm chí dẫn tới khủng hoảng kinh tế. Tuy nhiên, Bộ trưởng phụ trách AI của Anh tuần trước đã thừa nhận con số nêu trên cao hơn đáng kể so với các dự báo thực tế của chính phủ, sau khi có thông tin tiết lộ rằng đánh giá này hoàn toàn bắt nguồn từ một báo cáo do Google ủy quyền thực hiện, và ước tính nội bộ của chính phủ về lợi ích kinh tế từ AI chỉ bằng chưa đầy một phần ba con số 400 tỷ bảng đó. Trả lời chất vấn tại Quốc hội về vấn đề này, Bộ trưởng phụ trách AI Kanishka Narayan cho biết việc ứng dụng AI và đầu tư vào dữ liệu có thể đóng góp từ 55 tỷ đến 140 tỷ bảng cho nền kinh tế Anh vào năm 2030, với mức ước tính trung vị là 120 tỷ bảng. Tuy nhiên, ông cho biết ngay cả "đánh giá gần đây hơn" này cũng là một ước tính "chứa đựng mức độ bất định rất lớn". Ông Narayan cho biết con số 400 tỷ bảng "được trích xuất từ một báo cáo công khai năm 2023 do Google ủy quyền và do Public First thực hiện" - một công ty tư vấn của Anh hiện có tên là PF Global. Trả lời các câu hỏi của WIRED về sự chênh lệch giữa các số liệu, ông Jonathan Dupont, Trưởng bộ phận kinh tế của PF Global, cho rằng sự khác biệt này một phần xuất phát từ việc chính phủ chậm triển khai ứng dụng AI. “AI là một công nghệ phát triển rất nhanh, và khi hiểu biết nhiều hơn, chúng tôi tất yếu phải cập nhật các giả định nền tảng cho mô hình của mình. So với mô hình cũ, các số liệu chính phủ sử dụng dựa trên giả định về tốc độ ứng dụng chậm hơn nhiều so với những gì được xem là khả thi trong mô hình xây dựng từ năm 2023.” Các bộ, ngành và cơ quan chính phủ Anh đã sử dụng con số 400 tỷ bảng của Google trong gần hai năm, qua hai nhiệm kỳ chính phủ. Các bộ trưởng đã nắm được mức ước tính thấp hơn ít nhất từ tháng 11/2025, gần một năm trước khi đưa ra thừa nhận trong tuần này; tuy nhiên Skills England, một cơ quan chính phủ phụ trách đào tạo nghề, vẫn công bố con số cũ bốn tháng sau đó. Câu trả lời trước Quốc hội của ông Narayan là bằng chứng đầu tiên được ghi nhận mà WIRED tiếp cận được cho thấy chính phủ đặt hai con số này cạnh nhau, hoặc thừa nhận báo cáo do Google đặt hàng. Câu trả lời này không rút lại con số 400 tỷ bảng và cũng không khẳng định con số đó là sai. Bà Dame Chi Onwurah, nghị sĩ Công đảng kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Đổi mới và Công nghệ của Hạ viện, phát biểu với WIRED: “Chính phủ thúc đẩy tiềm năng của các công nghệ như AI nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ công là hoàn toàn đúng đắn. Tuy nhiên, các báo cáo này đã làm nổi bật một trong những rào cản cốt lõi đối với quá trình chuyển đổi số dịch vụ công mà ủy ban của tôi đã chỉ ra: đó là sự thổi phồng quá mức.” "Các dự báo kinh tế chắc chắn phải dựa trên các giả định, song việc phóng đại lợi ích của công nghệ có nguy cơ làm suy yếu cơ sở cho sự thay đổi. Chính phủ cần thực tế về những gì các công nghệ như AI có thể mang lại, đồng thời minh bạch với công chúng về các khoản tiết kiệm tiềm năng." PF Global nhấn mạnh việc áp dụng AI theo định hướng từ trên xuống và tích hợp vào quy trình làm việc của bộ máy công quyền là những giải pháp nâng cao mức độ tiếp nhận công nghệ. "Mặc dù chúng tôi không thay đổi quan điểm về tiềm năng tổng thể của công nghệ, song trước thực tế tốc độ ứng dụng chậm hơn dự kiến, ước tính trung tâm của chúng tôi về tiềm năng có thể đạt được vào năm 2030 hiện đã sát hơn rất nhiều với con số của Chính phủ — với mức tăng trưởng dự kiến sẽ gia tăng nhanh chóng trong những năm sau đó." Lord Holmes of Richmond, nghị sĩ Đảng Bảo thủ - người từng chất vấn các bộ trưởng vào tháng 1/2025 về nguồn gốc của con số 400 tỷ bảng Anh nhưng không nhận được phản hồi - chia sẻ với WIRED: "Thật đáng tiếc khi con số từng được chính phủ và sau đó là nhiều tổ chức khác viện dẫn nhiều lần hiện đã được điều chỉnh đáng kể và đúng đắn. Sẽ tốt hơn nếu chính phủ làm rõ điều này sớm hơn và thẳng thắn hơn." Ông nhấn mạnh thêm: "Dữ liệu chuẩn xác có ý nghĩa then chốt, đặc biệt là khi hàng tỷ bảng Anh tiền thuế của người dân và cách thức chính phủ lựa chọn phân bổ nguồn ngân sách đó đều phụ thuộc vào dữ liệu này." Tranh cãi xoay quanh hai con số — 120 tỷ bảng Anh và 400 tỷ bảng Anh — là một phần của cuộc tranh luận rộng lớn hơn về ranh giới giữa sự ủng hộ của chính phủ và việc quảng bá thổi phồng. Cựu Bộ trưởng Công nghệ Peter Kyle cũng từng sử dụng con số 400 tỷ bảng Anh khi thúc đẩy các lợi ích của AI, trong khi nhiều nghị sĩ ngoài chính phủ lại đặt dấu hỏi về những vấn đề tiềm ẩn liên quan đến công nghệ này. "Việc chính phủ điều chỉnh ước tính về giá trị AI có thể đóng góp cho nền kinh tế là điều đáng hoan nghênh — song điều đáng quan ngại là động thái này chỉ diễn ra sau gần hai năm các bộ trưởng liên tục trích dẫn một con số từ nghiên cứu do Google tài trợ", bà Sumedha Deshmukh thuộc Ada Lovelace Institute trả lời WIRED. "Điều này phản ánh một thực trạng phổ biến hơn. Những số liệu về AI trông có vẻ chính xác thường lồng ghép các giả định và động cơ nhất định, trong khi các doanh nghiệp trong ngành thường tài trợ hoặc định hình các nghiên cứu đằng sau đó." "Chính phủ cần kiểm chứng các con số được cung cấp trước khi xây dựng chính sách dựa trên đó, tài trợ cho các nghiên cứu độc lập và đo lường xem những lợi ích đã cam kết có thực sự được hiện thực hóa hay không. Trước khi sử dụng bất kỳ số liệu nào về tăng trưởng kinh tế hoặc năng suất từ AI, chính phủ luôn phải bắt đầu bằng những câu hỏi cơ bản: con số đó bắt nguồn từ đâu, dựa trên giả định gì và ai là người thực sự hưởng lợi từ số liệu đó?" Văn phòng Nội các (Cabinet Office), cơ quan phụ trách ứng dụng AI trong chính phủ, cùng đại diện Google đã được liên hệ để đưa ra bình luận. PF Global cho biết họ vẫn tiếp tục công việc cho Google, song khẳng định mọi nghiên cứu đều mang tính độc lập và mọi đánh giá, giả định đều do chính tổ chức này đưa ra.