Dự luật lưỡng đảng mới đạt bước tiến lớn trong việc hạn chế quy định AI cấp tiểu bang

Ngày 26/10, Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Jay Obernolte (bang California) và Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Lori Trahan (bang Massachusetts) đã công bố dự thảo luật mới nhằm điều chỉnh một số công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến nhất để lấy ý kiến công chúng. Dự luật Obernolte-Trahan, có tên gọi Đạo luật AI vĩ đại của Mỹ (Great American AI Act), sẽ yêu cầu các nhà phát triển AI lớn thông báo cho chính phủ về quá trình phát triển các mô hình tiên phong của họ, lập kế hoạch giảm thiểu những rủi ro nghiêm trọng nhất đối với an ninh mạng và cho phép các kiểm toán viên đảm bảo các kế hoạch đó được tuân thủ. Mặc dù những điều khoản này có vẻ hợp lý đối với những người muốn đảm bảo AI không trở thành Skynet (hệ thống AI phản diện trong phim Kẻ hủy diệt) hoặc chỉ đơn giản là đảm bảo nó không bị các tác nhân bất hảo sử dụng để phá hoại cơ sở hạ tầng tài chính hoặc mạng quan trọng, nhưng dự luật liên bang này gây tranh cãi vì một lý do lớn: Nó sẽ phủ nhận một số luật đã được ban hành ở cấp tiểu bang. Theo Politico, dự luật cũng sẽ thành lập Trung tâm Tiêu chuẩn và Đổi mới AI (CAISI), một văn phòng thuộc Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia của Bộ Thương mại, để đánh giá các mô hình tiên phong trong ba năm tới. Sắc lệnh hành pháp về AI của Tổng thống Donald Trump vào đầu tuần này đã tìm cách thành lập văn phòng này, nhưng nó không có kinh phí nếu không được Quốc hội chấp thuận. Dự luật sẽ phân bổ 300 triệu USD cho nỗ lực này. Hạ nghị sĩ Trahan cho biết trong một tuyên bố đăng tải trực tuyến: “Các mối đe dọa mà AI gây ra cho an ninh quốc gia, sự an toàn và lực lượng lao động của chúng ta đang hiện hữu và ngày càng gia tăng”. Bà Trahan tiếp tục: “Khuôn khổ lưỡng đảng này được thiết kế để đáp ứng những thách thức do công nghệ đang phát triển nhanh chóng này đặt ra mà không làm kìm hãm sự đổi mới của Mỹ. Nó bảo vệ người lao động, thiết lập trách nhiệm giải trình thực sự cho các hệ thống tiên phong mạnh mẽ nhất và định vị Hoa Kỳ để thiết lập tiêu chuẩn toàn cầu về AI”. Ông Obernolte cũng đưa ra một tuyên bố, nhấn mạnh rằng điều quan trọng là bất kỳ luật nào về AI phải mang tính lưỡng đảng và nhấn mạnh rằng ý kiến đóng góp từ các bên khác đều được hoan nghênh. Ông Obernolte nói: “Dự thảo thảo luận này là một bước quan trọng hướng tới việc xây dựng một khuôn khổ liên bang rõ ràng nhằm thúc đẩy đổi mới, bảo vệ người Mỹ khỏi các rủi ro mới nổi và đảm bảo Hoa Kỳ tiếp tục dẫn đầu thế giới về AI. Chúng tôi đang công bố dự thảo này để lắng nghe ý kiến từ các bên liên quan, chuyên gia và công chúng để chúng tôi có thể củng cố luật trước khi nó được chính thức giới thiệu”. Theo một thông cáo báo chí, các thành viên khác của Quốc hội từ cả hai đảng đã sẵn sàng ký vào dự thảo luật, bao gồm các đảng viên Dân chủ Suhas Subramanyam (bang Virginia) và Scott Peters (bang California), cũng như các đảng viên Cộng hòa Scott Franklin (bang Florida) và Erin Houchin (bang Indiana). Các đảng viên Cộng hòa được bầu nhìn chung ủng hộ việc cho phép các công ty AI hoạt động mà không có bất kỳ sự kiềm chế nào của chính phủ, nhưng cả đảng Dân chủ và Cộng hòa vẫn đang cố gắng tìm hiểu con đường quản lý tốt nhất có thể là gì khi đối mặt với các mối đe dọa đối với hàng triệu việc làm hoặc các lỗ hổng bảo mật lớn. Đôi khi, các chính trị gia được bầu lại hành động trái với khuôn mẫu của đảng mình về AI. Thống đốc California Gavin Newsom, một đảng viên Dân chủ, đã phủ quyết luật sẽ điều chỉnh AI vào năm 2024 trong một động thái được nhiều người coi là cách để bảo vệ OpenAI. Và Thống đốc Florida Ron DeSantis, một đảng viên Cộng hòa, đã công khai chỉ trích AI, thậm chí đề xuất một Dự luật Quyền công dân cho Trí tuệ nhân tạo vào cuối năm ngoái. Ngày 16/5, tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Public Citizen đã gọi Dự luật AI vĩ đại của Mỹ (Great American AI Act) là một "đề xuất tai hại" mà các tập đoàn công nghệ lớn đang "ăn mừng". Ông J.B. Branch, cố vấn chính sách công nghệ và quản trị AI tại Public Citizen, cho biết dự luật này không giải quyết các vấn đề như phân biệt đối xử thuật toán, gian lận người tiêu dùng, tác hại đến sức khỏe tâm thần của giới trẻ, các trợ lý AI và deepfake. Ông Branch nhận định: "Trong bối cảnh các bang đã dẫn đầu nỗ lực giải quyết các tác hại do AI tạo ra, Quốc hội lại đề xuất loại bỏ những công cụ đó. Thay vì thiết lập các biện pháp bảo vệ liên bang mạnh mẽ, dự luật sẽ phủ nhận hành động của các bang và trì hoãn việc xây dựng các khuôn khổ thử nghiệm, đánh giá và giám sát liên bang trong tương lai, những khuôn khổ hiện chưa tồn tại và có thể sẽ khó được thông qua trong một Quốc hội chia rẽ". Cũng trong ngày 16/5, The Tech Oversight Project đã công bố các cuộc khảo sát mới đối với người dân sống tại các khu vực của Hạ nghị sĩ Obernolte (CA-23) và Hạ nghị sĩ Trahan (MA-3), cho thấy đa số cử tri ở cả hai khu vực đều hoài nghi về các luật có thể làm suy yếu các biện pháp bảo vệ AI cấp bang. Theo nhóm này, 56% cử tri của ông Obernolte phản đối "những nỗ lực của nghị sĩ nhằm làm suy yếu luật AI của California liên quan đến rủi ro thảm họa". Tương tự, 63% cử tri của bà Trahan cũng có cùng quan điểm về các luật địa phương. Bà Sacha Haworth, Giám đốc điều hành của The Tech Oversight Project, cho biết trong một tuyên bố gửi Gizmodo: "Dự luật Obernolte-Trahan thay thế một sàn liên bang bằng một trần liên bang và đánh đổi các luật hiện hành và tương lai về an toàn trẻ em, quyền công dân và bảo vệ người tiêu dùng mà không thu lại được gì". Bà Haworth lập luận rằng dự luật đề xuất cho phép các công ty như OpenAI, Meta, Google và Anthropic có nhiều quyền lực hơn bằng cách yêu cầu ít sự giám sát hơn so với các hạn chế địa phương đã được thông qua ở các bang như California và New York. Ngay cả những luật đó cũng được thông qua với sự tham vấn của các công ty AI, khiến chúng tương đối yếu. Bà Haworth nói: "Các tập đoàn công nghệ lớn có lịch sử lâu đời trong việc lợi dụng ngôn ngữ lập pháp mơ hồ, không rõ ràng để trốn tránh sự minh bạch và trách nhiệm giải trình. Nếu dự luật Obernolte-Trahan được thông qua, nó sẽ cấp cho các công ty công nghệ lớn một sự ân xá lớn chưa từng có và tước đi khả năng của công chúng trong việc sử dụng mọi công cụ có thể để định hình cách AI ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta". "Chúng tôi chân thành hy vọng rằng cả Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa sẽ ngăn chặn dự luật ân xá AI này được thông qua". Ông Obernolte và bà Trahan đang khuyến khích người dân gửi phản hồi về dự luật đề xuất đến địa chỉ email: [email protected].